TIENEN / OORBEEK / HOEGAARDEN – Clara Bessemans uit Oorbeek heeft de algemene cultuurprijs gewonnen. Zij haalde het van de andere genomineerden Geert Grooten, Goetsenhoven for life en Eric Walraevens. Clara is vooral gekend als cultureel en sociaal geëngageerd figuur in Oorbeek. Ze is de frontvrouw van de theatergroep ‘De Totale Waanzin’ die dorpsrevues organiseert in het dialect in Hoegaarden en is actief als gedelegeerd bestuurder van het Komiteit Oorbeek dorp vzw, dat lokale evenementen organiseert in Oorbeek. Clara werd vroeger al opgenomen voor haar verdiensten in de Orde van Sint-Gorgonius in Hoegaarden. – HCH
HOEGAARDEN – Zoals geweten is men in Hoegaarden, een traject gestart om het Hoegaards dialect en hymne te laten registreren als Vlaams Immaterieel Erfgoed. Ondertussen is ‘dialect en hymne’ opgenomen in de grote verzameling van Vlaams Immaterieel Erfgoed, en werd er nu al de tweede toevoeging gebracht, namelijk het najaar 2025. We maakten al melding in een vorige toevoeging van de drukke zomer van dit jaar rond dialect en de muziek in het dialect te Hoegaarden, met uiteraard het Hoegaards volkslied centraal. Welnu het najaar 2025, van september tot december moest hier zeker niet voor onderdoen. Dit alles is terug te vinden op de website van Immaterieel Erfgoed in Vlaanderen hier voor de geregistreerde tekst en hier voor de toevoeging.
Lees verder onder de film van de Totale Waanzin ‘Hallo Oows ést?
Er werden lessen dialect gestart, er kwamen drie voorstellingen van het ‘Armistis Konsààr’ met telkens bomvolle zalen: hoogdagen voor het dialect en er werd door de Totale Waanzin een zeer mooie film de wereld ingestuurd met grote maatschappelijke relevantie, namelijk over de vereenzaming van oude mensen. En als klap op de voorpijl kregen we van de gemeente Hoegaarden nog een logo van lokaal immaterieel erfgoed. We zien andere verenigingen mee op de kar van het dialect
DIALECTCOLUMNS
De Gazet van Hoegaarden, Outgaarden en Meldert / Regio Tienen, pakte al in de zomer uit met wekelijkse dialectcolumns. Dit werd uiteraard verdergezet in het najaar. Hieronder volgen de links van de verschillende columns.
Op 16 september zijn in jeugdhuis de Klup de lessen Hoegaards gestart. In 2025 werden zo 9 lessen georganiseerd. De cursus loopt door na nieuwjaar. De lessen, gegeven door Christian Hennuy, zijn zeer ludiek opgevat, telkens rond prentjes. Wie niet naar de lessen kon komen kan steeds vrij deze lessen raadplegen op https://degazetvanhoegaarden.be/oowgeds/ , namelijk 66 lessen in totaal, met ook steeds een geluidsopname. Hieronder een foto tijdens een dialectles.
OUDE FILMPJES VAN DE TOTALE WAANZIN EN UBRT DOOR DE VIJF GESLACHTEN
Ook andere verenigingen laten zich inspireren door de flow rond het Hoegaards dialect. Eén van de oprichters van de Totale Waanzin, de band die in het dialect zingt, UBRT werd gevierd door de Confrérie der Vijf Geslachten tijdens de kunstroute. De Confrérie der Vijf geslachten digitaliseerde oude videobanden van UBRT. Deze zijn terug te vinden op hun websitehttps://www.geslachten-lignages-hoegaarden.be/
Volgende liedjes in het dialect werden gedigitaliseerd. Hier werd de schrijfwijze behouden die UBRT indertijd hanteerde.
De 31ste editie van het Armistis Konsààr ‘Voyààt mé de gaat’ vond plaats in het weekend voor 11 november in jeugdhuis ’t Paenhuys en gedurende drie dagen hebben de aanwezigen genoten van de muziek, de sketches, de grappen en de films en dat allemaal in het ‘Oowgeds’ De zaal zat telkens afgeladen vol en aan het einde zong iedereen uit volle borst ‘Land van beuj èn biejete’ mee. De Totale Waanzin bracht een selectie van hun nummers. Zo klaagden ze de opgelegde nieuwe eetcultuur aan, en waren er ook verschillende nummers over oud worden, of ziek worden.
Lees verder onder de foto
Iedereen zingt het Hoegaards volkslied met de hand op het hart
Er werd uiteraard ook gezongen over bier, over de bekendste Hoegaardier en gangster in Amerika namelijk Babyface Nelson, over liefde, over Hoegaarden, palmzondag en uiteraard ook over de meisjes van Hoegaarden. Er waren diverse gastoptredens en Chris Michel zong een liedje over ‘Lucky Luc Vandeplas’, toch de man die heel het scenario van den Armistis bedenkt.
In de films kregen we te zien dat dierenartsen zich kunnen vergissen, dat de Paenhuyslift kan toveren, dat politieagenten duidelijke vragen moeten stellen, dat je een dode ezel nog kunt verkopen, dat motohooligans niet altijd respect hebben voor de politie, en dat de pastoors mee zijn met hun tijd, evenals de jongeren.
Bij de live sketches werd aangeklaagd dat geld stelen in een bank niet meer eenvoudig is, dat kinderen schrik hebben om hun schoolmateriaal te verliezen, dat pastoors zich niet zouden moeten moeien met het seksleven van jonge paren, dat een huwelijk niet altijd een sprookje is, of toch, dat sommige mensen heel oud worden, dankzij het drinken van Duvel, dat je best de bril mee in de kist zet van een overledene, dat getrouwde vrouwen niet altijd een voorbeeldig leven leiden, mannen ook niet trouwens, en dat kruiswoordraadsels oplossen niet eenvoudig is.
HALLO, OOWS ÉST? EEN CLIP OVER DE VEREENZAMING VAN OUDE MENSEN
Blikvanger van het Armistis Konsààr was zeker de clip van de titelsong van de jongste CD van de Totale Waanzin ‘Hallo, Oows ést?’, gemaakt door Erik Vanoppen en Luc Vandeplas, met in de hoofdrollen Jan Stuerbout en Nicole Nicolaes. In deze song en clip wordt de vereenzaming van mensen die ouder worden op nostalgische wijze aangekaart.
Opname in de Orde van Sint-Gorgonius is een eer die wordt toegekend aan personen die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor Hoegaarden. In het gemeentehuis werd deze onderscheiding nu toegekend aan Luc Vandeplas. De raadzaal zat afgeladen vol en iedereen zat in stilte te wachten tot Luc binnenkwam, want hij was de enige die er niets van afwist. Hij was met een smoes over het Hoegaards dialect naar daar gelokt. De lichten van de raadzaal waren zelfs gedoofd, maar toen hij binnenkwam gingen de lichten aan en klonk oorverdovend applaus.
Luc is sinds 1993 het brein achter de Totale Waanzin. Liedteksten, scenario’s, films, revues, alles wat een publiek doet lachen, denken of zingen, daar heeft hij zijn hand in en allemaal in het dialect. Daarnaast zette hij zich met veel overtuiging in voor het behoud van ons dialect en tradities: van straatnaamborden tot volkslied, van de erkenning als immaterieel erfgoed tot het koesteren van Palmzondag. Hij kreeg een medaille en oorkonde, uiteraard in het dialect opgesteld, met volgende tekst: ‘Dàjzen dàg, 17 novèmber 2025 – És oepgenàwme in de Orde van Sinte-Gorgàwniejus – Meniejer Luc Vandeplas mé als adrès Sluppe Nr 10.
Lees verder onder de foto’s
Luc Vandeplas met de oorkondeEen bomvol gemeentehuis
QUIZ IN HET HOEGAARDS
In het Parochiecentrum werd een quiz georganiseerd en er werd aan onze werkgroep gevraagd om één van de rondes in het Hoegaards op te stellen en te presenteren. Hetgeen we dan ook gedaan hebben. Hieronder de vragen en de oplossingen
We gééjeven euj de 10 vrööge. 1. Wèè van dàjs minse wod tot bereger van Oowgere geslowàge daj de beujrorde? Kajnéng Albèèr, Kajninggin Fabiejoola, Kajninggin Paoola, Kajnéng Filip of Kajninggin Matild? 2. Oows zééje ze in ’t Oowgeds ‘schele hoofdpijn’? 3. D’oowvajlste édeeujse van Plèkmezeujk was et dàjs jower? 4. Wa krèège d’astammelénge van de Vèèf Geslàchte? 5. Wad és den oowgedse nowam van de Slàchtààsstrowet? 6. Verwa was Wàrre Peujs van Aatem, iejene dééjà nogal vajl drengk, gekind? 7. Oows zééje ze ‘vandowàg’ in et èchte Oowgeds? 8. In waffer strowet émme ze Bajke truggevenge in zenen oto? 9. In waffer stad àj Pjèèr Sàjles zen neujf braaërèè oepgericht nowe ze vertrèk ààt Oowgere? 10. Oowvajl minse zitte ter in de geménterowed in Oowgere?
D’antwàwde oep de vrööge : 1. Kajnéng Filip 2. ne lossen uujedzwééjer 3. den élefste kieje, 4. en steujdebes 5. de bééjedelééjersumkiejer 6. te voowt pàr velo 7. Dàjzen dàg 8. Beukenlaan (of nog et goowd van Évrààr) 9. Austin 10. zàjventéng
LOGO LOKAAL IMMATERIEEL ERFGOED
Het is door onze collega’s van de werkgroep ‘palmprocessie’ dat het logo voor lokaal immaterieel erfgoed er gekomen is. De vraag werd aan de cultuurraad gesteld en het logo is er ondertussen.
OOWGEDS IN BILLEKES: IN 1 DOCUMENT
De dialectcursus ‘Oowgeds in billekes’, staat al een tijd online op de website van de ‘Gazet van Hoegaarden’ bij de rubriek ‘Oowgeds’. Daar staan alle lessen apart op, met de billekes, de theorie en ook telkens een geluidsopname. Maar elke les moest wel apart bekeken worden. Nu werd de volledige cursus ‘Oowgeds in billekes’ in pdf formaat gepubliceerd bij de Gazet van Hoegaarden, maar onder de rubriek ‘publicaties’. Zo kunnen de 66 lessen nu in één document van 167 bladzijden. Uiteraard zijn daar geen geluidsfragmenten bij, maar de volledige tekst kan gedownload worden, of zelfs geprint Men kan er rechtstreeks naartoe via deze link. – HCH
MET DE STEUN VAN : TAMARA TWIST, SPORTING CLUB OUT-HOEGAARDEN, SINT-ROCHUSKAPEL, NITELET CONSULTANCY, PC HOEGAARDEN, JEUGDHUIS DE KLUP, LIBELLULE, FENIKS HOEGAARDEN
HOEGAARDEN – De Hoegaardse muziek- en koldergroep “De Totale Waanzin” brengt voor de 31e keer het jaarlijks ‘Armistis-Konsaar’ in het Oowgeds op vrijdag 7, zaterdag 8 en maandag 10 november 2025 in ’t Paenhuys te Hoegaarden. De voorstellingen zijn omzeggens uitverkocht. De hele groep is er klaar voor. Zondag werd een hele dag uitgetrokken om de Paenhuyskelder operationeel te maken. Podium, televisies, backstage voor de acteurs, heel wat bedrading, verlichting, geluid, alles werd minutieus klaargemaakt om driemaal een bomvolle zaal te verwelkomen. Voor de Totale Waanzin en het Armistis Theater Gezelschap beginnen nu eerst nog twee generale repetities.
De Totale Waanzin zingt en speelt in een meer intieme sfeer een akoestische selectie uit hun rijke repertoire van liedjes, maar ook heel wat nieuwe nummers. Er zijn ook verrassende gastoptredens van Christian Hennuy, Walter Ginckels, Fred Depré en Chris Michel. Daarnaast is ook de Tiense Straatmuzikant Herman Vandermeulen weer van de partij, als jaarlijks eerbetoon aan vriend en muzikant Guy Puyneers, die ons veel te vroeg is ontvallen.
Tussendoor zorgt Het Armistis theatergezelschap met zijn onderkoelde sketches voor de nodige ambiance. Een aantal van de sketches werd vooraf gefilmd op locatie, terwijl de andere ‘live’ op het publiek worden losgelaten. Garantie op een sfeervolle avond waar het ook dikwijls gelachen geblazen is. – Bron: HCH – www.DeGazetVanHoegaarden.be
TIENEN / HOEGAARDEN – Op vrijdag 31 oktober 2025, om 20.15 uur is er in de theaterzaal van CC De Kruisboog een hommage aan Guy Puyneers. Op 15 oktober 2015, nu 10 jaar geleden overleed de Tiense muzikant Guy Puyneers aan hartfalen. Guy was een schitterende muzikant en nog meer een vriend van velen. Chris Mazarese en Dirk Betrains nemen je mee op ‘musicroadtrip Guy Puyneers’ met oa. Cherchez La Femme, Benny en de Monica’s, Guy’s bitches en Veerle Pollet. De opbrengst gaat naar ‘Missing You VZW’ die kinderen en jongeren ondersteunt bij hun rouwproces. Guy Puyneers trad in veel groepen aan, maar was in de regio toch vooral bekend als accordeonist van de Tiense Straatmuzikanten. Hij kwam ook regelmatig de Totale Waanzin versterken. Vandaar dat tijdens het Armistis concert jaarlijks een eerbetoon aan Guy werd gebracht. Ook dit jaar nog op 7, 8 en 10 november. – HCH
Hoegaarden Het Hoegaards dialect behoort tot het Getelands, een verzamelnaam voor de dialecten die worden gesproken in het westen van de Belgische provincie Limburg en het oosten van de provincie Vlaams-Brabant, aan de Getelijn. Wij liggen op de grens waar voornaamwoorden als ‘ich’, ‘mich’ en ‘oech’ gebruikt worden. Eén gemeente verder westwaarts verandert dit in ‘ik’, ‘mij’ en ‘aa’. Er was lang onduidelijkheid tussen dialectologen tot welke dialectgroep het Hoegaards behoorde, het Brabants of het Limburgs. Voor alle duidelijkheid: de taalgrens schoof in het verleden heen en weer, maar we kunnen met zekerheid zeggen dat het Hoegaards een Brabants dialect is met Limburgse invloeden. Uiteraard liggen er in deze zone nog heel wat andere dialecten, maar de inspanningen die in Hoegaarden gebeuren om het dialect levend te houden zijn toch wel uniek.
Pismeroeweje èn pééjarààters Het Hoegaards ‘Oowgeds’ is gemakkelijk te schrijven met het gewone azerty-klavier. Er bestaat geen officiële spelling voor het dialect, dus is het een kwestie om dit zo juist mogelijk fonetisch te schrijven met gewone letters. En we houden de schrijfwijze zo dicht mogelijk bij het Nederlands. Wie dan nog moeite heeft om het te lezen moet gewoon de woorden opsplitsen in lettergrepen bv. Sukkelaar = sjoekelééjer, op te splitsen in sjoe-ke-léé-jer.
Het Hoegaards heeft enkele typische woordjes die alleen bij ons gebruikt worden. Zo is ‘pismeroewej’ een mier en ‘pééjàrààter’ een meikever. Of je ze nu lust of niet, in het Hoegaards eten we ‘roeweskes’, dat zijn spruitjes. En voor de verkiezingen gaan alle politici ‘moesje’, dat is van deur tot deur stemmen ronselen.
Afbeelding: Speciale woorden en aandacht voor de palmtraditie in de cursus Natuurlijk zijn er ook speciale uitdrukking. Er bestaat wel een verhoegaardste vorm van het Nederlands ‘vandaag’, maar een echte Hoegaardier zal steeds ‘dàjzen dàg’, gebruiken. En wat gedacht van ‘ne lossen uujedzwééjer’, ofwel schele hoofdpijn. Met prentjes en foto’s worden die woordjes aangeleerd in onze dialectcursus ‘Oowgeds in billekes’.
Typisch voor het Hoegaards zijn van het Nederlands afwijkende tweeklanken bij het meervoud van een aantal zelfstandige naamwoorden, bv voor dak, dag, glas, blad: dàk -dowàke / dàg – dowàge / glas – glowaze / blad – blowàre.
Heel wat woorden komen uit het Frans: pertàng (pourtant), kaberdoesj (cabaret 12), persàjre (presser), kanapàj (canapé), kanàj (canaille) …
De kennis van het Hoegaards – maar dat is ook zo in andere dialecten – kan helpen om het geslacht van de woorden te kennen in het Nederlands. Het mannelijk onbepaalde lidwoord in het Oowgeds is ‘ne’, het vrouwelijk ‘en’ (doffe e). Zo weet je ook onmiddellijk het geslacht van een Nederlands woord. ‘En klup’ = een club, dus vrouwelijk . ‘Ne bond’ = een bond, dus mannelijk. Belangrijk als je schrijft: die club viert haar 50ste verjaardag, of die bond viert zijn 50ste verjaardag.
Wij zijn vermoedelijk de laatste generatie bij wie het Hoegaards dialect nog als ‘moedertaal’ werd aangeleerd en die het nog massaal spreekt, maar hier leeft het nog bij een groot deel van de bevolking. Het bewaren van het ‘Oowgeds’ als immaterieel erfgoed is belangrijk , omdat het ook het doorgeefluik is van de lokale geschiedenis en cultuur. De regionale klanken zullen wel bij iedereen blijven bestaan, maar er werden en worden belangrijke inspanningen geleverd om de dialectkennis levend te houden. Tegelijk zien we een toenemende interesse bij een groot gedeelte van de bevolking en ook bij de jeugd.
Cultuur en liedjes Nu is Hoegaarden niet de enige gemeente waar er gewerkt wordt rond dialect, met woordenboeken en woordenlijsten, maar in Hoegaarden gebeurt er heel wat meer. We betrekken het dialect ook bij die twee andere speerpunten in het dorp: de palmprocessie en uiteraard het wereldberoemde bier.
Zo worden er liedjes over geschreven en gezongen, wordt toneel gespeeld, worden films en CD’s uitgebracht en lessen georganiseerd. Dat gebeurt allemaal in het Hoegaards met zelfs een centraal volkslied‘Land van beej èn biejete’,en een muziekgroep die uitsluitend in het dialect speelt, met de welluidende naam ‘De Totale Waanzin’.
DE TOTALE WAANZINLANT VAN BEEJ EN BIEJETENationale Hymne van ÔgereMezéek : parodie op E.W. Elgar – arr. Paul VlayenDajzen tekst : Luc Vandeplas – Ôgere 29/10/2003 Lant van beej en biejete,Ôgere és de nowam.Et beej én zénnen ajzel,Gowave et groewete fowam.Derrepke an de Géjet,Vergéjete dowen ich oech noewet.Dowe zén wélle gebaure,Dowe gowen wélle och doewet.Dowe zén wélle gebaure,Dowe gowen wélle och doewet
DE TOTALE WAANZINLAND VAN BIER EN BIETENNationale Hymne van HoegaardenMuziek: parodie op E.W. Elgar – arr. Paul VlayenDeze tekst: Luc Vandeplas – Hoegaarden 29/10/2003Land van bier en bieten,Hoegaarden is de naam.Het bier en zijn ezel,Gaven het grote bekendheid.Dorpje aan de Gete,Vergeten doe ik het nooit.Daar werden wij geboren,Daar gaan we ook dood.Daar werden wij geboren,Daar gaan we ook dood.
Voor het veiligstellen en doorgeven van de plaatselijke cultuur en geschiedenis werden reeds verschillende initiatieven genomen. Zo zijn er een‘Praktische Grammatica van het Hoegaards dialect’, een ‘Lexicon van het Hoegaards dialect’, meerdere woordenboeken, licentiaatsverhandelingen en voordrachten, het luisterarchief van de UGent, al 30 jaar toneelopvoeringen, concerten in het dialect, e.d.m. Maar er is meer.
Acties die het Hoegaards dialect levend houden Zo zijn er de dialectlessen ‘Oowgeds in billekes’ (Hoegaards in prentjes), zowel digitaal te volgen via ‘De Gazet van Hoegaarden’ en Facebook, als in klassikale context. En in de Gazet van Hoegaarden verschijnt wekelijks een dialectcolumn. De Totale Waanzin heeft ondertussen een repertoire van meer dan 150 liedjes in het dialect (ook terug te vinden op de website). Deze zijn ondertussen ook vastgelegd in 5 CD’s (ook te beluisteren via een QR-code). Dit met heel veel verwijzingen naar lokale geschiedenis, dorpsfiguren, de palmprocessie en het bier.
In het centrum van het dorp werden straatnaamborden geplaatst, met de dialectnaam op, zoals ze in de volksmond nog gekend zijn, in het Hoegaards dus. Ook daarin wordt gezinspeeld op plaatselijke toestanden: ‘Bééjedelééjersumkiejer’, of de Slachthuisstraat, die doodloopt op de Grote Gete en waar zelfs de bedelaars moesten terugkeren. Of ‘d’Egypte’, thans Brouwerij Loriersstraat, maar zo genoemd omdat er vroeger zigeuners ‘Gypsies’ hun tenten opsloegen, of nog de ‘Knorrestrowet’, officieel de Pastorijstraat, omdat de bewoners in het verleden boos waren omdat hun straat niet vernieuwd werd en ‘knorden’.
In de gemeente is er een groep van vrijwillige gidsen (‘greeters’) die de bezoekers de verhalen vertellen over de meer dan 1000-jarige geschiedenis van Hoegaarden. Ook hier kan je opteren voor een gids die zijn verhaal in het dialect vertelt.
Er is het Armistis-theatergezelschap dat jaarlijks kleine ludieke sketches opvoert, waarvan een aantal worden verfilmd. De liveoptredens van ‘De Totale Waanzin’ de lokale muziekgroep die uitsluitend in het Hoegaards dialect zingt, trekt jaarlijks volle zalen en pleinen met bezoekers uit de ruime omgeving van Hoegaarden.
En er is uiteraard ook het Hoegaardse volkslied ‘Land van beej èn biejete’ waarmee steevast elk optreden of officiële gelegenheid in de gemeente wordt afgesloten en dat door iedereen rechtstaand en uit volle borst wordt meegezongen.
Immaterieel erfgoed Het Hoegaardse volkslied is eerstdaags ook op geïllustreerde pancarten terug te vinden in de lokale horeca, winkels en openbare gebouwen (gemeentehuis, bibliotheek,…) Ondertussen is deze hele werking erkend als lokaal immaterieel erfgoed en het volkslied werd door de gemeente geofficialiseerd.
Het dialect geeft iedereen die ermee in contact komt een identiteit, een groepsgevoel, een verbondenheid met de geschiedenis en de plaatselijke cultuur. Heel wat mensen houden van hun dialect en van hun dorp en willen dan liefst apart blijven, zonder gedwongen fusie. De Totale Waanzin en het Armistis Toneelgezelschap organiseerden al een ludieke betoging, met dialectopschriften natuurlijk, om de entiteit Hoegaarden ongeschonden te houden en niet met Tienen te fuseren. Tegelijk werd een liedje uitgebracht ‘We wille ni bé Tééjne’.
Afbeelding: Tijdens de ludieke betoging
De jaarlijkse dialectopvoeringen met toneel, muziek en film of ‘Den Armistis’ zoals het in Hoegaarden genoemd wordt, zijn telkens onmiddellijk uitverkocht. Bewijs dat dit leeft bij een groot deel van de bevolking. Bij de optredens wordt het publiek ook actief betrokken. Bovendien worden door onze samenwerking met de twee plaatselijke jeugdhuizen ’t Paenhuys en de Klup de jongeren erbij betrokken. Dat is de toekomst van ons dialect.
HOEGAARDEN- De raadzaal in Hoegaarden zat afgeladen vol voor de installatievergadering van de nieuwe gemeenteraad, met ook de nieuwe burgemeester Joris Verbaeten. Twee rechtstreeks verkozenen deden afstand van hun mandaat, namelijk Hans Decoster en Sofie Taverniers. De nieuwe voorzitter van de gemeenteraad werd verkozen, namelijk Evelien Janssens, en de raadsleden legden de eed af bij uittredend burgemeester Jean-Pierre Taverniers. Ook de schepenen legden de eed af, namelijk Jean-Pierre Taverniers, Marleen Lefevre, Filip Havet en Loes Ginckels. Aan het einde van de plechtigheid volgde nog een verrassingsoptreden van de Totale Waanzin met het Hoegaards volkslied.
Volgende gemeenteraadsleden legden de eed af: Joris Verbaeten, Jean-Pierre Taverniers, Marleen Lefevre, Filip Havet, Katrien Vits, Loes Ginckels, Evelien Janssens, Hanne Wynants, Marc Rimanque, Benjamin Lefevre, Hans Vanstiphout, Joris Denhaen, Eddy Buccauw, Conny Gevens, Christel Scheepmans, Hilde Schoovaerts en Glenn Coenen.
Ook de leden van het Bijzonder Comité Sociale Dienst werden aangeduid, onder het voorzitterschap van Loes Ginckels. Jean-Pierre Taverniers en Marc Rimanque werden verkozen tot politieraadsleden. Na de eedaflegging van de nieuwe burgemeester Joris Verbaeten, daagde plots de Totale Waanzin op. Zij brachten hun Hoegaards volkslied ‘Land van beuj èn biejete’, dat door de aanwezigen uit volle borst werd meegezongen. ‘Wij willen culturele ambassadeurs zijn voor Hoegaarden. Hopelijk gaan jullie allen als één team voor Hoegaarden werken, voor een vrij en onafhankelijk Hoegaarden”, aldus Luc Vandeplas woordvoerder van de Totale Waanzin. – HCH – degazetvanhoegaarden.be/
De nieuwe gemeenteraadVoor één keer veel volk in de raadzaal
HOEGAARDEN – Op zaterdag 14 september is er Hoegaarden on Fire, waarbij artiesten uit Hoegaarden gratis optreden, om de verenigingen bij te staan die met de brand van de sporthal hun materiaal kwijt raakten. Het Combo Feniks Hoegaarden, de kleinere groep van de harmonie verzorgt de opening van “Hoegaarden on fire”. Het Feniks combo bestaat uit een 20-tal muzikanten die een selectie brengen van instrumentale klassiekers uit de popmuziek. Dit vanaf 10.30 uur, beneden in het Park van Hoegaarden.
De Totale Waanzin in actie
Om 11.45 uur is het de beurt aan Mick Deville & Mario. Mick en Mario hebben de jongste tijd al heel wat succesvolle optredens gebracht. De barbecue voor Hoegaarden on Fire op het middaguur zal wel in de cafetaria van wzc Villa Hugardis plaats vinden.
Voor 15 uur is de toegang tot de festiviteiten gratis. Wie er dan is moet niet betalen. Om 14 uur komt de Totale Waanzin, die het eerste deel van de dag afsluit. Deze groep die liedjes brengt in het Hoegaards dialect is momenteel al in volle voorbereiding voor het Armistis concert van 8, 9 en 10 november in het Paenhuys.
NAMIDDAG – EN AVONDPROGRAMMA
Vanaf 15.30 uur beginnen de optredens van de namiddag met om 15.30 uur The Advantage, om 17 uur 2 Generation, om 18.30 uur Freek Vanrooy, om 19.30 uur Positive Touch, om 21 uur Second Breakfast, en om 22.30 uur The Skadillacs. Daarna volgt de retrofuif. Van 18 tot 02 uur is er Dj Booth ‘The Flame’.
Luc Vandeplas (65j), voorzitter van jeugdhuis ’t Paenhuys sinds 1997, toen hij zelf de stichter-voorzitter Frans Huon opvolgde, geeft nu de fakkel door aan Yennef Vereycken (29j). “Ik dacht er al langer aan om de fakkel door te geven, maar er waren altijd wel problemen zoals de invoering van het rookverbod, een tijdelijke verhuis naar de Polder, en het betrekken van onze nieuwe lokalen. Maar nu zijn er geen noemenswaardige problemen, dus het werd tijd”, aldus Luc. “In de toekomst zullen we steeds meer projectgericht moeten werken”, zegt de nieuwe voorzitter Yennef.
Luc Vandeplas was erbij van in de tijd van ‘Getegalm’ de voorloper van ’t Paenhuys in 1970. “In de zomer van 1972 toen Frans Huon op huwelijksreis was, hebben we de leegstaande kelder van ’t Paenhuys gekraakt. Zo is het Paenhuys er gekomen en uitgegroeid tot één van de bekendste in het land. Ik werd jongerenvoorzitter in 1976 en stapte op mijn 21ste in de beheerraad, eerst als ondervoorzitter en daarna als secretaris. Jeugdwerking was steeds ons speerpunt, maar we hebben altijd ingezet op een brede werking, zodat verschillende generaties elkaar in ’t Paenhuys konden vinden. We hebben veel clubs opgericht. We hebben een lange periode van stabiliteit gekend met Clara Bessemans als permanent verantwoordelijke. Ik vind dat de jeugd van nu veel braver en beleefder is dan vroeger. Alleen is het nu moeilijker om vrijwilligers te vinden, want vele jongeren hebben nu een vakantiejob”, zegt Luc.
Het Paenhuys festival, nu Park Happening dat dit jaar aan de 47 ste editie toe was en dus ouder dan Werchter, was een weerkerende certitude. “In het begin waren grote namen als De Kreuners, Raymond van het Groenewoud, Kris De Bruyn of TC Matic nog betaalbaar, maar wij waren alleen. Nu heeft elke stad een festival”, aldus Luc. “Vandaar dat de nieuwe generatie gekozen heeft voor een kleinschaliger festival met groene accenten”, vervolgt Yennef.
Blijf op de hoogte
Krijg een melding bij belangrijke berichten over Breaking nieuws.
Luc Vandeplas zag het Paenhuys evolueren van bij de start toen er alleen een oude kelder was, tot het huidige ontmoetingscentrum. “We hebben zelf het hele Paenhuys opgelapt met de Smidse en twee verdiepingen, maar in 2008 werden alle jeugdlokalen in Hoegaarden afgekeurd en heeft de gemeente het ingericht als gemeenschapscentrum, waarin wij nog twee lokalen, de kelder en de Smidse hebben”, aldus Luc. “Vroeger konden de jongeren zelf alles inrichten en hadden ze meer kans op ontplooiing. Daar moeten we in de toekomst op inzetten, dat de jongeren weer iets zelf kunnen doen en aanleren. Dat ze ook een stukje financiële autonomie krijgen”, aldus Yennef, een socioloog en doctoraatsstudent aan het HIVA. “Ik ben al actief in ’t Paenhuys van mijn zeventiende en ben nu al vier jaar in de beheerraad, die grotendeels vernieuwd werd. Ik heb al aan verschillende projecten meegedaan in ’t Paenhuys, en ik denk dat de toekomstige subsidiëring steeds meer van projecten zal afhangen, een nieuwe visie dus. We gaan inzetten op drie O’s: ontdekken, ontmoeten en ontplooien. Onze Galm-curussen en onze bakoven zijn daarin belangrijke troeven. En we hebben uiteraard onze twee vaste werkkrachten, permanent verantwoordelijke Michael Vandeput en projectverantwoordelijke Willem-Jan Raddoux”, besluit Yennef.
Na Fernand Huts werd Luc Vandeplas 25 jaar praeses van de kerstcantus van ’t Paenhuys
24 december 2022 | 11u27 | Gepost door christian.henn…
De kerstcantus met vooraan vlnr de procantor, de praeses, de schachtenmeester en het orkest
HOEGAARDEN
Voor de 50ste verjaardag van jeugdhuis ’t Paenhuys in Hoegaarden werd na jaren onderbreking weer een kerstcantus georganiseerd. Een cantus omdat het jeugdhuis indertijd groeide uit de studentenvereniging ‘Getegalm’. Fernand Huts was praeses van de twee eerste edities, maar bij de start van ’t Paenhuys in 1972 nam Luc Vandeplas voor 25 jaar het praesidium van de cantus over. Nu voor de 50ste verjaardag van het jeugdhuis werd hem gevraagd dat nog eens over te doen, om aan jongeren te tonen hoe een echte studentencantus verloopt.
Wat kwam Fernand Huts, de man van Katoen Natie en de Boerentoren in Antwerpen doen als praeses op een cantus in Hoegaarden?, vraagt de lezer zich af. Wel cantussen waren vooral in de tijd tijdens en na Leuven Vlaams zeer populair. In Hoegaarden werd onder impuls van Frans Huon de studentenvereniging ‘Getegalm’ opgericht, en Fernand Huts, een streekgenoot afkomstig uit Opvelp-Bierbeek, nam het praesidium waar van de cantus voor zijn goede vriend Frans Huon, die voorzitter zou worden van ’t Paenhuys en later burgemeester van Hoegaarden.
Lees verder onder de foto
De jongeren volgen aandachtig de instructies van de praeses
Getegalm
In 1972 kraakten leden van ‘Getegalm’ het Paenhuys-gebouw in Hoegaarden, tijdens de huwelijksreis van Frans Huon en zo ontstond het jeugdhuis. De naam van het gebouw werd uiteindelijk de naam van het jeugdhuis en de naam ‘Getegalm’ is nog alleen behouden in de ‘Galm’ cursussen van ’t Paenhuys.
“Na de twee cantussen geleid door Fernand Huts, nam ik het in 1972 over”, vertelt Luc Vandeplas”. “Het werd een jaarlijkse traditie en ik heb dat 25 jaar volgehouden tot in 1997. Dan heeft Luc Cipers het voor een drietal jaren nog overgenomen, maar toen is het gestopt. Er zijn daarna nog een paar pogingen ondernomen, maar met weinig succes”.
Lees verder onder de foto
Ook de vorige generatie mocht meedoen
Ad fundum
“We hebben nu boekjes laten drukken want we gaan er niet van uit dat het allemaal studenten zijn. We openen uiteraard wel in het Latijn. Op een echte cantus wordt alleen bier gedronken, maar hier drinkt iedereen wat hij wil. Maar ad fundum en de salamander horen erbij. Verbroedering en plezier maken, dat is wat wij willen”.
Traditiegetrouw werd de cantus georganiseerd in het lokaal van de bier- en wijngilde van ’t Paenhuys. “We verkiezen dit lokaal boven de Paenhuyskelder. We hebben dat daar ooit eens geprobeerd, maar dan blijven er mannen aan de toog staan en doen niet mee. Dat werkt niet bij een cantus. Een cantus steunt op het gezag van de praeses, die evenwel boven alle wetten staat”, vervolgt Luc.
Lees verder onder de foto
Een beeld van een kerstcantus uit het jaar 2000
Ludieke boetes
“En onze zedenmeester is klaar om ludieke boetes uit te delen aan wie het gezag niet respecteert. We hebben dit nu nog eens gedaan voor de 50ste verjaardag, maar ik denk niet dat er zo direct een vervolg komt. Ik ben nu 68, maar ik wilde nog eens aan de jongeren tonen hoe het voeger ging”, besluit Luc Vandeplas.
Alleszins het verliep zoals een echte cantus, maar hier waren zelfs twee muzikanten aanwezig, Paul Vlayen en Janneman, om het gezang te begeleiden. Iedereen moest de praeses aanspreken met ‘Senior, peto verbum’, alvorens iets te mogen zeggen. En dan begon de avond vol ambiance. Normaal gezien is alles wat in een studentenvereniging en tijdens cantussen gebeurt geheim – zie maar de recente opschudding rond studentenverenigingen en studentendopen -, maar wij mochten incognito een stuk van de vergadering bijwonen, en pas weggaan na een ludieke boete opgelegd door de zedenmeester.
